Ordu, otizmli bireylerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve geleceğe yönelik kalıcı destek mekanizmalarının oluşturulması amacıyla düzenlenen ulusal ölçekteki önemli bir organizasyona ev sahipliği yaptı. Benden Sonra Otizmle Yaşam Derneği öncülüğünde gerçekleştirilen Otizmli Bireylere Yönelik Sürdürülebilir Yaşam Sistemleri Çalıştayı, 2-4 Ekim 2026 tarihleri arasında düzenlendi.
Türkiye’de otizm alanında ulusal ölçekte ilk kez gerçekleştirilen çalıştayda, otizmli bireylerin yaşamlarının farklı dönemlerinde karşılaştıkları ihtiyaçlar ve bu ihtiyaçlara yönelik çözüm önerileri kapsamlı biçimde değerlendirildi. Eğitim, sağlık, istihdam, bağımsız yaşam, sosyal güvenlik ve hukuki haklar başta olmak üzere pek çok konu toplantıların gündeminde yer aldı.
Farklı paydaşlar aynı platformda buluştu
Üç gün süren çalıştay, kamu kurumlarını, üniversiteleri, yerel yönetimleri, sivil toplum kuruluşlarını, akademisyenleri ve otizmli bireylerin ailelerini aynı platformda bir araya getirdi. Böylece otizm alanındaki mevcut durumun farklı bakış açılarıyla ele alınması ve saha deneyimlerinin politika önerilerine yansıtılması amaçlandı.
Çalıştayın ilk gününde otizm alanındaki mevcut durum ile bilimsel veriler değerlendirildi. İkinci gün, saha araştırmalarından elde edilen sonuçlar üzerinden politika önerileri tartışıldı. Kısa, orta ve uzun vadede uygulanabilecek çözüm modellerinin ele alındığı toplantıların son gününde ise hazırlanan taslak çalışmalar ve öneriler katılımcılarla paylaşıldı.
“Ailelerin çabasıyla sınırlı kalmamalı”
Çalıştayda öne çıkan başlıklardan biri, otizmli bireylerin geleceğine ilişkin sorumluluğun yalnızca ailelerin kişisel çabalarıyla sınırlı kalmaması gerektiği oldu. Otizmli bireylerin yaşamlarının güvence altına alınabilmesi için sürdürülebilir, planlı ve kamu gücüne dayalı bir sistem kurulmasının gerekliliği vurgulandı.
Benden Sonra Otizmle Yaşam Derneği Başkanı Funda Sağesen, değerlendirmesinde ailelerin bugün ve gelecek açısından yaşadığı kaygılara dikkat çekti. Sağesen, “Benden sonra sadece ölümden sonra bir yaşam mücadelesi değildir. Benden sonra, bugün hayatın içinde benim dışımda kamusal sistem oluşturma sürecidir.” ifadelerini kullandı.
Yaşamın tüm dönemlerini kapsayan destek modeli
Toplantılarda, Türkiye’de engelli bireylere yönelik hizmetlerin çoğu zaman bireyin gerçek ihtiyaçları yerine engellilik oranı üzerinden şekillenmesinin yol açtığı sorunlar da ele alındı. Uzmanlar, otizmin yaşam boyu devam eden nörogelişimsel bir farklılık olduğuna dikkat çekerek destek hizmetlerinin yalnızca çocukluk dönemine odaklanmaması gerektiğini belirtti.
Bu çerçevede çocukluktan ergenliğe, yetişkinlikten yaşlılığa kadar uzanan yaşam boyu destek modeli üzerinde duruldu. Eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin yanı sıra bağımsız yaşam, istihdam, sosyal güvenlik ve bakım alanlarında da sürekliliği olan politikaların geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
Çalıştay sonuçları ilgili kurumlara iletilecek
Ordu’da düzenlenen çalıştayın ardından sonuç bildirgesi, politika öneri raporu ve sürdürülebilir yaşam modeli yol haritası hazırlanacağı bildirildi. Hazırlanacak çalışmaların başta ilgili bakanlıklar olmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi ve karar alma süreçlerinde yer alan kamu kurumlarına sunulması planlanıyor.
Çalıştayla, otizmli bireylerin yalnızca mevcut ihtiyaçlarına yönelik değil, yaşamlarının bütününü kapsayan kalıcı ve sürdürülebilir bir destek sisteminin oluşturulmasına katkı sağlanması hedefleniyor. Organizasyon kapsamında ele alınan başlıkların, otizm alanındaki politikaların ailelerin bireysel çabalarıyla sınırlı kalmadan kamusal bir çerçevede geliştirilmesine zemin oluşturması amaçlanıyor.