Türkiye’nin başlıca fındık merkezlerinden Ordu’da hasat takvimi bu yıl olağan seyrini bozdu. Normalde ağustosta başlayan ve eylülde tamamlanan toplama süreci, iklim koşulları ve ürünün geç olgunlaşması nedeniyle ekim ayının son günlerine kadar sarktı. Sahaya inen yağışlar, özellikle yüksek kesimlerde iş yükünü artırırken harmanlarda kurutmayı güçleştiriyor.
Dağ köylerinde mesaisini sürdüren üreticiler, ilk kez ekim ayında fındık topladıklarını dile getiriyor. Pek çok üretici durumu “Bu yıl iklim değişikliğini fındıkta daha iyi anladık. Bu zamana kadar hiçbir zaman hasat bu döneme kalmamıştı” sözleriyle özetliyor.
"Gizli Küflenme" ve Aflatoksin Uyarısı!
Hasadın sonbahara sarkması kaliteyi tehdit eden yeni riskleri beraberinde getiriyor. Yağışlarla ıslanan ve güneşi bulmakta zorlanan ürün, harmanda yeterince kuruyamadığında kabuk içinde "gizli küflenme" gelişebiliyor. Uzmanlara göre nemini düşüremeyen taze fındık içte küflenir ve insan sağlığı için tehlikeli aflatoksin üretebilir.
Bu nedenle kurutma süreci kritik önem taşıyor. Fındığın doğrudan güneş altında en az 35 saat (yaklaşık 3,5 - 4 gün) kalması gerektiği, gölge alanlarda kurutulamayacağı vurgulanıyor. Güneşin yüzünü nadir gösterdiği günlerde ise nemi yönetmek ve hava akışını artırmak belirleyici hale geliyor.
Harmanda Zorlu Mesai: Emeği Korumak İçin Adımlar
Son günlerde bir açıp bir yağan hava, kuruma süresini 10 ila 20 güne kadar uzatabiliyor. Ürünün değer kaybetmemesi ve randımanın düşmemesi için dikkat edilmesi gereken temel adımlar şöyle sıralanıyor:
Brandayı hemen kaldırın
Yağmur sırasında serilen naylon örtüler, yağış biter bitmez kaldırılmalı. Naylon altında biriken sıcaklık ve buhar, fındığın terlemesine ve çürümesine kapı aralıyor.
Sık sık altüst edin
Islak zeminle temas küfün en büyük tetikleyicilerinden. Yüksek zemin veya ızgara sistemleri tercih edilmeli; gün içinde tırmıkla havalandırarak her noktanın eşit kuruması sağlanmalı.
Gece nemine karşı önlem alın
Akşam saatlerinde fındığı harmanın merkezinde toplayıp üzerini kapatmak, gece boyu yükselen nemin ürüne işlemesini engeller.
Bez çuval kullanın
Nemini tam atmamış ürünü plastik çuvala koymak çürümeyi hızlandırır. Hava sirkülasyonu sağlayan bez çuvallar tercih edilmeli.
Kurutma makinelerini devreye alın
Güneşin görünmediği dönemlerde sıcaklık ve hava akımı kontrollü modern fındık kurutma makineleri, kalite kaybını sınırlamak için alternatif oluşturur.
Pazarda belirsizlik: Fiyat beklentisi karşılanmadı
Üretici, tarladaki iklim mücadelesine ek olarak serbest piyasadaki dalgalanmayla da yüzleşiyor. Fındık fiyatlarının 170-180 TL bandında seyretmesi, geçen yıl aynı dönemdeki yüksek seviyelerden sonra beklentileri karşılamıyor ve üreticide ekonomik kaygıyı büyütüyor.
Hem tarlada hem harmanda uzayan mesai, hasat maliyetlerinin artmasına yol açarken, kurutma ve depolamadaki en küçük hatanın dahi kaliteyi aşağı çekebileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, küflenme ve aflatoksin riskini en aza indirmek için nem yönetimine odaklanılması, ürünün güneş görmesi sağlanamadığında ise alternatif kurutma yöntemlerine başvurulması gerektiğini hatırlatıyor.
Ordu’da bu yıl yaşanan gecikme, üreticinin takvimini baştan sona etkiledi. Buna karşın harmanda izlenecek doğru yöntemler ve dikkatli depolama ile ürünün randımanını korumak mümkün. Üreticiler, yağışın sıklaştığı günlerde kurutma disiplinini sürdürmenin, çuvallama ve stoklamada acele etmemenin kalitenin anahtarı olduğuna vurgu yapıyor.
Yorumlar