Abd’de 500 Gram Türk Fındığının Etiketi Üretici Fiyatını Yeniden Tartışmaya Açtı

Türkiye’nin stratejik tarım ürünleri arasında bulunan fındıkta, üreticinin tarladan elde ettiği gelir ile işlenmiş ürünün yurt dışındaki satış fiyatı arasındaki fark yeniden gündeme geldi. ABD’de bir markette çekilen görüntülerde, FİSKOBİRLİK markalı 500 gram kavrulmuş iç fındığın 26,99 dolarlık fiyat etiketiyle raflarda yer aldığı görüldü.

Yarım kilogramlık paket için belirlenen bu fiyat, kilogram bazında yaklaşık 53,98 dolara karşılık geliyor. Güncel kur üzerinden yapılan hesaplamaya göre söz konusu rakam, fındığın kilogram fiyatının 2 bin 600 TL’nin üzerine çıktığını gösteriyor. Bu tablo, Türkiye’de üreticinin ürününü sattığı aşama ile işlenmiş fındığın ABD’de tüketiciye ulaştığı son satış noktası arasındaki fiyat farkını bir kez daha görünür hale getirdi.

FİSKOBİRLİK ve TMO’nun alım tarifeleri

FİSKOBİRLİK’in 2026-2027 sezonu için açıkladığı ilk alım tarifesinde, ortak üreticiler için Giresun kalite fındığın kilogram fiyatı 205 TL olarak belirlendi. Levant kalite fındık için açıklanan fiyat ise kilogram başına 195 TL oldu. Bu tarifeler, yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre uygulanıyor. Randıman durumuna göre üreticilere ilave ödemeler de yapılabiliyor.

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) aynı sezon için açıkladığı alım fiyatları ise kalite gruplarına göre farklılık gösteriyor. TMO, Giresun kalite fındık için kilogram başına 255 TL, Levant kalite için 250 TL, Sivri kalite için de 245 TL fiyat açıkladı. Serbest piyasada ise bölgeye ve ürünün kalitesine bağlı olarak daha düşük fiyatların görüldüğü belirtiliyor.

Üretim maliyetleri fiyat tartışmasının odağında

Fındık üreticileri, fiyat farkına ilişkin değerlendirmelerde artan üretim maliyetlerine dikkat çekiyor. Gübre, zirai mücadele, işçilik, hasat, taşıma ve harman giderlerindeki yükseliş, üreticinin elde ettiği gelirin maliyetler karşısındaki durumunu tartışmalı hale getiriyor. Üreticiler, bahçeden çıkan ürünün fiyatının belirlenmesinde bu giderlerin dikkate alınmasını talep ediyor.

ABD’deki raf fiyatı ile Türkiye’deki alım fiyatı arasındaki fark değerlendirilirken, karşılaştırılan ürünlerin aynı ticari aşamada bulunmadığı da vurgulanıyor. Üreticiden alınan ürün kabuklu fındık niteliği taşırken, ABD’de satışa sunulan ürün kavrulmuş ve paketlenmiş iç fındık olarak tüketiciye ulaşıyor.

Ürünün işlenmesi ve kavrulmasının yanı sıra paketleme, uluslararası lojistik, gümrük, dağıtım ve perakende satış giderleri de nihai fiyat üzerinde etkili oluyor. Bu nedenle üreticiden alınan kabuklu fındık ile yurt dışındaki rafta yer alan işlenmiş ürün arasında, üretimden satışa kadar uzanan farklı maliyet kalemleri bulunuyor.

Fındıkta üretici fiyatı ile tüketiciye ulaşan raf bedeli arasındaki makas ve bu farkın hangi maliyetlerden kaynaklandığına ilişkin tartışmalar sürüyor. Üreticilerin gözü ise serbest piyasadaki fiyat hareketleri ile kurumların belirleyeceği yeni politikalarda olmaya devam ediyor.